Persbericht VIB-KU Leuven: Geïdentificeerd: sleutelmolecuul voor het beheersen van infecties

Macrofagen, een specifiek type witte bloedcel, vormen de eerstelijns verdediging tegen ziekteverwekkers. Het team van Prof. Massimiliano Mazzone (VIB-KU Leuven Centrum voor Kankerbiologie) in samenwerking met Prof. Daniela Taverna (Universiteit van Torino) en Dr. Federico Virga (VIB-KU Leuven en Universiteit van Torino) identificeerde miR-210 als een belangrijke stof die de respons van macrofagen op pathogenen – in de vorm van een ontsteking – reguleert. Ze toonden aan dat miR-210 tijdens sepsis en bacteriële/parasitaire infecties resulteert in een negatieve ontstekingstoestand. Het onderzoek is gepubliceerd in het toonaangevende open access tijdschrift Science Advances.

Prof. Massimiliano Mazzone (VIB-KU Leuven Centrum voor Kankerbiologie) benadrukt het potentieel van deze bevindingen: “Meer dan 10 miljoen mensen stierven als gevolg van sepsis in 2017. Ondanks dit hoge sterftecijfer is de identificatie en monitoring van sepsis nog steeds een uitdaging en blijven de therapeutische opties beperkt. Onze gegevens suggereren dat op miR-210 gebaseerde benaderingen nieuwe opties kunnen leveren voor een beter beheer van sepsis. “

Gevaar voor onevenwichtige immuunreacties

Macrofagen zijn een van de belangrijkste actoren in de strijd tegen ziekteverwekkers, zoals bacteriën, parasieten, en virussen. Enerzijds is macrofaagactivering essentieel om de immuunrespons op gang te brengen en te coördineren. Aan de andere kant kunnen macrofagen bijdragen aan een overdreven ontstekingsreactie die leidt tot orgaanschade.
Prof. Mazzone: “Een onevenwichtige immuunrespons op infecties kan culmineren in de ontwikkeling van sepsis, een levensbedreigende pathologische aandoening. We missen nog steeds essentiële kennis over de regulatie van de immuunrespons om gerichte therapieën te kunnen ontwikkelen voor de behandeling van sepsis, een medische behoefte die op dit moment nog niet vervuld is.”

MiR-210 reguleert de respons en het metabolisme van macrofagen

In het lab van Prof. Massimiliano Mazzone heeft Dr. Federico Virga (VIB-KU Leuven en Universiteit van Torino) de rol van miR-210 in de macrofaagresponsen gekarakteriseerd. Daartoe bracht hij zowel muis- als menselijke macrofagen in contact met ziekteverwekkers.
Dr. Federico Virga: “De interactie tussen macrofagen en pathogenen zoals bacteriën, parasieten en het piekproteïne van SARS-CoV-2 verhoogde de hoeveelheid miR-210, waardoor een ontstekingsreactie van macrofagen ontstond. Dit suggereert een mogelijke betrokkenheid van miR-210 tijdens infecties en ontstekingen.”

Het Mazzone team toonde, samen nationale en internationale collega’s, de functionele relevantie van miR-210 expressie aan.

Prof. Mazzone legt uit: “In muismodellen voor verschillende ziekten remden we miR-210 met behulp van zowel genetische tools als medicijnen. Hierdoor konden we hun overleving vergroten en de symptomen veroorzaakt door sepsis of pathogene infecties verzachten. Deze positieve effecten waren het resultaat van het dempen van de ontstekingsreactie door miR-210 expressie, met name in macrofagen. “

MiR-210: een mogelijke biomarker voor sepsispatiënten?

Bovenop deze nieuwe inzichten onderzochten de teams monocyten, voorlopercellen van macrofagen, geïsoleerd uit septische patiënten. Deze monocyten vertoonden hogere niveaus van miR-210 in vergelijking met gezonde individuen of bij patiënten met een andere ziekte zoals kanker. In een historische verzameling plasmamonsters van septische patiënten (geleverd door het team van Profs Greet Van den Berghe en Lies Langouche van UZ Leuven), bleken hogere concentraties circulerend miR-210 te correleren met een slechte overleving. Hoewel prospectieve studies gerechtvaardigd zijn, moedigen deze bevindingen aan om miR-210 verder te onderzoeken als een biomarker.

Publicatie
F. Virga et al., Macrophage miR-210 induction and metabolic reprogramming in response to pathogen interaction boost life-threatening inflammation. Science Advances. 7, eabf0466
DOI: 10.1126/sciadv.abf0466

Vragen
Een doorbraak in onderzoek betekent niet hetzelfde als een doorbraak in de geneeskunde. De verwezenlijkingen van VIB-onderzoekers kunnen de basis vormen voor nieuwe therapieën, maar het ontwikkelingstraject neemt nog jaren in beslag. Dit kan veel vragen oproepen. Daarom vragen we u om in uw reportage of artikel te verwijzen naar het e-mailadres dat VIB hiervoor ter beschikking stelt. Iedereen kan er met vragen omtrent dit en ander medisch gericht onderzoek terecht: patienteninfo@vib.be

Contact
Massimiliano Mazzone (VIB-KU Leuven)
Tel: +32 16 37 32 13
Mobile: +32 48540 49 04
Mail: massimiliano.mazzone@kuleuven.be

Sooike Stoops (Persverantwoordelijke VIB)
Mobile: +32 474 289 252
Mail: sooike.stoops@vib.be


VIB-KU Leuven Centrum voor Kankerbiologie
Kanker heeft vele oorzaken. Vaak gaat het om een combinatie van levensstijl, omgevingsfactoren en variaties in de genen. We moeten kanker op verschillende fronten bestrijden, en dat kan alleen op basis van kennis. Onderzoekers van het VIB-KU Leuven Centrum voor Kankerbiologie ontrafelen nieuwe mechanismen om zo specifiekere opsporingstechnieken én behandelingen te ontwikkelen.

VIB
Basisonderzoek in de levenswetenschappen, dat is de kernactiviteit van VIB. Enerzijds de grenzen verleggen van wat we weten over moleculaire mechanismen, hoe deze mechanismen levende wezens zoals mensen, dieren, planten en micro-organismen regelen, en anderzijds zorgen voor tastbare resultaten die bijdragen aan een betere samenleving. Gestoeld op een partnerschap met vijf Vlaamse universiteiten – UGent, KU Leuven, Universiteit Antwerpen, Vrije Universiteit Brussel en Universiteit Hasselt – en een stevig investeringsprogramma, bundelt VIB de expertise van 81 onderzoeksgroepen in één instituut. Het techtransfer-team van VIB vertaalt proactief biologische inzichten in nieuwe economische activiteiten die op hun beurt weer kunnen leiden tot nieuwe producten, medicijnen e.d. die kunnen gebruikt worden in de geneeskunde, landbouw en tal van andere toepassingen. VIB neemt ook actief deel aan het publieke debat over biotechnologie door het ontwikkelen en verspreiden van een breed scala aan wetenschappelijk onderbouwde informatie over alle aspecten van de biotechnologie. Meer info op www.vib.be.

KU Leuven
De KU Leuven werd opgericht in 1425 en is naast de oudste ook de meest innovatieve universiteit van Europa (Reuters). Met haar 58 000 studenten en meer dan 20 000 medewerkers is zij bovendien de grootste universiteit van België. Vijftien faculteiten bieden bachelor- en masteropleidingen aan op 10 locaties in Vlaanderen. De verschillende klemtonen en aanpak op de campussen zorgen voor een grote variatie in het onderwijsaanbod. De opleidingen zijn gebaseerd op het onderzoek van meer dan 7000 wetenschappers. Als medeoprichter van de League of European Research Universities (LERU) is KU Leuven zowel nationaal als internationaal een toonaangevende onderzoeksinstelling.
Meer informatie: www.kuleuven.be