Endometriose is frequent, maar de laatste jaren wordt gelukkig toch meer aandacht
besteed aan de diagnose, de behandeling en het onderzoek inzake endometriose.
Ongeveer 10% van de Belgische vrouwen van vruchtbare leeftijd heeft endometriose.
Vaak wordt de diagnose laat gesteld en is de behandeling suboptimaal. Daarom heeft
België in februari 2026 het endometrioseplan opgestart.
Een van de belangrijkste kenmerken van endometriose is waarschijnlijk dat er zo weinig
over bekend is. In een rapport in april 2024 over de gezondheidstoestand van vrouwen in
België schrijft Sciensano duidelijk: “Bovendien is er op dit moment geen enkele informatie
voorhanden over de epidemiologie van endometriose of van het polycysteus ovariumsyndroom (PCOS) in België. Deze aandoeningen worden niet alleen vaak verkeerd
gediagnosticeerd, onderbehandeld of niet herkend, maar zijn bovendien risicofactoren
voor onvruchtbaarheid en andere aandoeningen.”
Het belang van duidelijke vaststellingen is dat ze vaak inzicht geven in hoe de situatie
evolueert. Zo heeft het Federaal Kenniscentrum voor de Gezondheidszorg (KCE) in april
2024 een dossier, een persmededeling met de welluidende titel en een oproep voor
klinische studies over endometriose gepubliceerd. In zijn rapport pleit het KCE met name
voor het oprichten van erkende endometrioseklinieken en gespecialiseerde expertisecentra,
en die beginnen stilaan te komen.
230 800 vrouwen (16–49 jaar) in België
In de internationale literatuur varieert de prevalentie van 1 tot 10%. Die verschillen zijn vaak
toe te schrijven aan de gebruikte methode. Wereldwijd zouden naar schatting meer dan
180 miljoen vrouwen endometriose hebben. In België zouden 230 800 vrouwen van 16 tot 49
jaar endometriose hebben, dus bijna één op de tien (9,3%) vrouwen van vruchtbare leeftijd.
Het aantal ziekenhuisopnames wegens endometriose bedraagt 162 per 100 000 vrouwen
per jaar.
De diagnose wordt gemiddeld pas na 7–12 jaar gesteld
De symptomen van endometriose kunnen optreden vanaf de eerste menstruatie en
kunnen heel uiteenlopend zijn. Dat verklaart waarom de diagnose niet altijd zo gemakkelijk
is en dat de symptomen vaak worden afgedaan of onvoldoende worden geëvalueerd door
patiënten en door gezondheidswerkers. In de praktijk leidt dat ertoe dat de diagnose in
België gemiddeld pas na 7–12 jaar wordt gesteld.
Ter herinnering: endometriose wordt gedefinieerd als de aanwezigheid van weefsel dat
gelijk is aan het baarmoederslijmvlies, buiten de baarmoeder. Dat weefsel veroorzaakt
“letsels” op de aangetaste weefsels en organen. Naargelang van de ligging van die letsels
onderscheiden we drie soorten endometriose: oppervlakkige (op het peritoneum), ovariële
(endometrioom) en diepe (penetratie van meer dan 5 mm in het peritoneum of het
omringende weefsel).
De symptomen kunnen zeer uiteenlopend zijn: dysmenorree (matige tot hevige pijn,
krampen), overvloedige menstruatie, chronische bekkenpijn, pijn bij het vrijen
(dyspareunie), onvruchtbaarheid… Er kunnen ook “vagere” symptomen optreden, die
moeilijker in verband te brengen zijn met een endometriumziekte: chronische vermoeidheid,
maag‐darmproblemen, chronische lage rugpijn, angst…
In een aantal gevallen veroorzaakt endometriose geen symptomen en wordt de diagnose
toevallig gesteld bij evaluatie van onvruchtbaarheid.
Endometriose kan een sterke invloed hebben op het dagelijkse leven: beroep, school,
sociaal leven, emotioneel welzijn, depressie…
De huidige behandeling (pijnstillers en hormonen) beoogt vooral de pijn te verlichten. Grote
letsels kunnen chirurgisch worden behandeld, maar dat levert niet altijd de verhoopte
resultaten op (het ontstaan van nieuwe letsels). Het onderzoek vordert met rasse schreden. Dankzij bijvoorbeeld moleculaire markers
zouden we stilaan een beter inzicht moeten krijgen in endometriose, en dat zou ons ook op
het spoor van nieuwe therapeutische benaderingen moeten zetten.
Bronnen:
- Startbijeenkomst van het “Plan Endometriose” in België. Februari 2026. Binnenkort een
betere behandeling van endometriose in België - Sciensano. Persbericht : Hoe gaat het met de vrouwelijke bevolking in België? April
2024. - Federaal Kenniscentrum voor de Gezondheidszorg. Persbericht: Endometriose, een
kwelduivel die best serieus wordt genomen. April 2024
Om verder te gaan :
Isaac Kyei-Barffour, Grant W. Montgomery, Brett D. McKinnon, Variation in
endometriosis aetiology, potential impact on lesion heterogeneity and the
consequences for research and treatment, Journal of Endometriosis and Uterine
Disorders, Volume 14, 2026, https://doi.org/10.1016/j.jeud.2026.100152
Alice Cathelain, Constance Devemy, Aurore Deseure, et coll. Endométriose : le regard
du gynécologue sur la prise en charge et les défis actuels, Douleurs : Évaluation –
Diagnostic – Traitement, 2026, ISSN 1624-
5687, https://doi.org/10.1016/j.douler.2025.11.003
« Toi Mon Endo » Wat is endometriose?
Endometriose: frequent, complex en onvoldoende gediagnosticeerd – MediQuality