Vorsers hebben een prospectief multicentrisch observatieonderzoek uitgevoerd bij
neutropenische patiënten met een bacteriëmie waarin ze 7 dagen behandeling met
antibiotica hebben vergeleken met 14 dagen. Die studie zou weleens kunnen uitmonden
in een verandering van paradigma. Sinds de update van de richtlijnen van de “10th
European Conference on Infections in Leukaemia” (ECIL-10) is er immers een tendens
om de duur van de antibioticabehandeling in te korten.
Een Enterobacterales-bacteriëmie is frequent bij patiënten die een neutropenie ontwikkelen
door chemotherapie (inductie- of consolidatietherapie) of na allo- of autotransplantatie
van hematopoëtische stamcellen bij de behandeling van een maligne bloedziekte
(leukemie, lymfoom, myeloom enz.). De frequentste bacteriële verwekkers zijn Escherichia
coli en Klebsiella pneumoniae, die ESBL (‘extended’-spectrumbètalactamasen) en/of
carbapenemasen produceren. Die zijn moeilijk te behandelen. Meestal moet je een
combinatie van antibiotica voorschrijven afhankelijk van het type carbapenemase en de
klinische kenmerken van de patiënt. De sterfte bedraagt 21,5%. In een eerste fase werden
de patiënten gedurende 14 dagen behandeld op grond van meerdere studies bij niet-
geselecteerde patiënten, maar zonder neutropenische patiënten die een hoog risico op
complicaties liepen. De ECIL-10 heeft een update van haar richtlijnen gepubliceerd, waarin
ze een behandeling van 7 dagen voorstelt. Dat wordt al gedaan bij neutropenische
patiënten die weinig risico lopen. De sterfte blijkt laag te zijn en slechts 12% van die
patiënten ontwikkelt ernstige complicaties. Hoe zit dat bij patiënten die een hoog risico
lopen?
Tweehonderd patiënten, evaluatie na 7 en na 14 dagen
De multicentrische prospectieve studie is uitgevoerd bij 200 patiënten met een
Enterobacterales-bacteriëmie. De helft heeft empirisch antibiotica gekregen gedurende 7
dagen en de andere helft gedurende 14 dagen. De frequentste verwekkers waren E. coli
(47,5%) en Klebsiella sp (40,5%) die ESBL of carbapenemasen produceerden. De vorsers
hebben alle klinische en epidemiologische gegevens en informatie over de evolutie van de
patiënten verzameld 7 en 14 dagen na inclusie in de studie.
Vergelijking van een korte behandeling van 7 dagen en een behandeling van 14 dagen:
Ø Bij respectievelijk 54% en 57% van de patiënten werd de klinische bron van de
bacteriëmie teruggevonden (p = 0,66).
Ø Bij respectievelijk 28% en 30% van de patiënten werd een multiresistente
Enterobacterales-stam geïdentificeerd (p = 0,75).
Ø De totale sterfte bedroeg respectievelijk 3% en 1% (p = 0,62).
Ø Het recidiefpercentage bedroeg respectievelijk 7% en 2% (p = 0,17).
De mediane duur van het ziekenhuisverblijf te tellen vanaf de dag van optreden van een
bacteriëmie bedroeg respectievelijk 9 en 14 dagen (p = 0,001).
Een korte behandeling onder sterke supervisie
Die gegevens pleiten voor een korte behandeling (7 dagen) met antibiotica bij
immunogedeprimeerde, neutropenische patiënten die een hoog risico lopen op een
Enterobacterales-bacteriëmie. Die patiënten moeten een gepaste empirische behandeling
krijgen met antibiotica waar de kiem gevoelig voor is, en je moet de bron van de infectie
opsporen.
De studie vertoont enkele zwaktes waaronder het kleine aantal patiënten. Neemt niet weg
dat je een korte behandeling kunt overwegen als de kiem bij microbiologisch onderzoek
uitgeroeid is, als alle klinische symptomen zijn verdwenen en als de patiënt geen koorts
meer heeft op d7. De ECIL-10 stelt dat, als de neutropenie aanhoudt na stopzetting van de
antibiotica, de patiënt nog minstens 24-48 uur in observatie moet blijven. Als de patiënt
opnieuw koorts krijgt, moet de behandeling worden hervat op geleide van de resultaten
van hemoculturen en andere onderzoeken als de evolutie van de patiënt dat wettigt.
ref:
1.Herrera F, et al. Eur J Clin Microbiol Infect Dis 2024 Sep;43(9):1741-1751. doi: 10.1007/s10096-
024-04885-w. Epub 2024 Jul 3.
2.Averbuch D, et al. ECIL guidelines.https://www.ecil-leukaemia.com/images/ecil-
10/ECIL_10_-_bacterial_group_final_recommendations.pdf
Dr Claude Biéva – Lien d’intérêts financiers : aucun • MediQuality
